กว๊านพะเยา เป็นบึงหรือแอ่งน้ำขนาดใหญ่ในภาคเหนือ รองรับน้ำที่ไหลจากลำห้วยต่างๆ มีพื้นที่ประมาณ 12,831 ไร่ ในอดีตกว๊านพะเยาเป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำอิงไหลผ่าน รอบๆ เป็นหนองน้ำ ต่อมามีการสร้างประตูกั้นแม่น้ำอิง ทำให้สวน ไร่ นา และวัดต้องจมอยู่ใต้น้ำ 20 กว่าวัด หนึ่งในนั้นคือวัดติโลกอาราม ซึ่งเป็นวัดที่พระเจ้าติโลกราชแห่งล้านนา โปรดให้พระยายุทธิษฐิระ เจ้าเมืองพะเยาสร้างขึ้นในราวปี พ.ศ. 2019 ถึง พ.ศ.2029 และได้มีการกู้และฟื้นฟูวัดนี้ขึ้นมาใหม่ในปี พ.ศ. 2550 เพื่อรื้อฟื้นพุทธสถาน และพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดพะเยา

วัน เวลา และสถานที่
สถานที่: กว๊านพะเยา, ภาคเหนือ, วัดศรีอุโมงค์, วัดติโลกอาราม, บวกสี่แจ่ง. วันเวลาสำคัญ: - พ.ศ. 2526: ชาวบ้านชุมชนวัดศรีอุโมงค์ ได้ขุดพบพระเครื่องยอดขุนพลเมืองพะเยา และพระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัย (หลวงพ่อศิลา). - ราวปี พ.ศ. 2019 ถึง พ.ศ.2029: พระเจ้าติโลกราชแห่งล้านนา โปรดให้พระยายุทธิษฐิระ เจ้าเมืองพะเยาสร้างวัดติโลกอาราม. - พ.ศ. 2482: วัดติโลกอารามจมอยู่ในน้ำ. - พ.ศ. 2550: มีการสำรวจวัดกลางกว๊านพะเยา และได้พบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ศิลาจารึกเขียนด้วยอักษรฝักขาม แปลว่า “วัดติโลกอาราม”. - วันอาทิตย์ที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2550: นายธนเษก อัศวานุวัตร อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา พร้อมคณะสงฆ์ หน่วยงานราชการ และพุทธศาสนิกชนในจังหวัดพะเยา ได้ทำโครงการกู้วัดติโลกอาราม และได้อัญเชิญหลวงพ่อศิลาไปประดิษฐาน ณ วัดติโลกอาราม. - พ.ศ. 2551: เริ่มมีการเวียนเทียนทางน้ำรอบวัดติโลกอารามครั้งแรก. - วันเพ็ญเดือน 3 (วันมาฆบูชา), วันเพ็ญเดือน 6 (วันวิสาขบูชา), วันเพ็ญเดือน 8 (วันอาสาฬหบูชา): วันที่มีการเวียนเทียนทางน้ำ 3 ครั้งต่อปี.

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
กิจกรรมนั่งเรือเวียนเทียนทางน้ำรอบวัดติโลกอาราม เป็นการเวียนเทียนกลางน้ำ แห่งเดียวในโลก ที่มีความแตกต่างจากการเวียนเทียนในวัดอื่นๆ

• นั่งเรือเวียนเทียนทางน้ำรอบวัดติโลกอาราม
• เวียนเทียน 3 ครั้งต่อปี ในวันเพ็ญเดือน 3 (วันมาฆบูชา)
• เวียนเทียน 3 ครั้งต่อปี ในวันเพ็ญเดือน 6 (วันวิสาขบูชา)
• เวียนเทียน 3 ครั้งต่อปี ในวันเพ็ญเดือน 8 (วันอาสาฬหบูชา)

เอกลักษณ์และจุดเด่น
กว๊านพะเยา: บึงหรือแอ่งน้ำขนาดใหญ่ในภาคเหนือ. วัดติโลกอาราม: วัดเก่าแก่ที่สร้างขึ้นในราวปี พ.ศ. 2019 ถึง พ.ศ.2029 โดยพระเจ้าติโลกราชแห่งล้านนา. หลวงพ่อศิลา: พระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัยที่ขุดพบในปี พ.ศ. 2526 และอัญเชิญไปประดิษฐาน ณ วัดติโลกอาราม. พระเจ้าติโลกราชแห่งล้านนา: ผู้โปรดให้สร้างวัดติโลกอาราม. พระยายุทธิษฐิระ เจ้าเมืองพะเยา: ผู้สร้างวัดติโลกอาราม. นายธนเษก อัศวานุวัตร: อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา ผู้ริเริ่มโครงการกู้วัดติโลกอาราม.