กว๊านพะเยา เป็นบึงหรือแอ่งน้ำขนาดใหญ่ในภาคเหนือ รองรับน้ำที่ไหลจากลำห้วยต่างๆ มีพื้นที่ประมาณ 12,831 ไร่ ในอดีตกว๊านพะเยาเป็นพื้นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ำอิงไหลผ่าน รอบๆ เป็นหนองน้ำ ต่อมามีการสร้างประตูกั้นแม่น้ำอิง ทำให้สวน ไร่ นา และวัดต้องจมอยู่ใต้น้ำ 20 กว่าวัด ในปี พ.ศ. 2526 ชาวบ้านชุมชนวัดศรีอุโมงค์ ได้ขุดพบพระเครื่องยอดขุนพลเมืองพะเยา และพระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัย ในสภาพที่ค่อนข้างสมบูรณ์ พระพุทธรูปหินทรายปางมารวิชัยนี้มีชื่อว่า หลวงพ่อศิลา จึงได้อัญเชิญไปประดิษฐานไว้ ณ วัดศรีอุโมงค์คำ ต่อมาในปี พ.ศ. 2550 ได้มีการสำรวจวัดกลางกว๊านพะเยา และได้พบหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ศิลาจารึกเขียนด้วยอักษรฝักขาม แปลว่า “วัดติโลกอาราม” เป็นวัดที่พระเจ้าติโลกราชแห่งล้านนา โปรดให้พระยายุทธิษฐิระ เจ้าเมืองพะเยาสร้างขึ้นในราวปี พ.ศ. 2019 ถึง พ.ศ.2029 ในบริเวณที่เรียกว่า บวกสี่แจ่ง จากข้อความที่ปรากฏในศิลาจารึก ทำให้ทราบว่าวัดนี้มีอายุเก่าแก่มากกว่า 500 ปี เนื่องจากการสร้างประตูเพื่อกักเก็บน้ำ จึงทำให้วัดติโลกอารามจมอยู่ในน้ำ ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๔๘๒ ในปี พ.ศ.๒๕๕๐ นายธนเษก อัศวานุวัตร อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยา พร้อมคณะสงฆ์ หน่วยงานราชการ และพุทธศาสนิกชนในจังหวัดพะเยา ได้ทำโครงการกู้วัดติโลกอาราม และได้อัญเชิญหลวงพ่อศิลา ซึ่งเดิมเก็บรักษาอยู่ที่วัดศรีอุโมงค์คำ ไปประดิษฐาน ณ วัดติโลกอาราม ในวันอาทิตย์ที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2550 เพื่อรื้อฟื้นพุทธสถาน และพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัดพะเยา วัดติโลกอารามมีชื่อเสียง และทำให้พะเยาเป็นที่รู้จักแก่นักท่องเที่ยว คือ กิจกรรมนั่งเรือเวียนเทียนทางน้ำรอบวัดติโลกอาราม เริ่มมีการเวียนเทียนครั้งแรก ในปี พ.ศ. ๒๕๕1 หลังจากได้มีการอัญเชิญพระพุทธรูปหินทรายหลวงพ่อศิลา ไปประดิษฐาน ณ วัดติโลกอาราม เป็นการเวียนเทียนกลางน้ำ แห่งเดียวในโลก ที่มีความแตกต่างจากการเวียนเทียนในวัดอื่นๆ จะเวียนเทียน โดยการนั่งเรือเวียนเทียนรอบวัดติโลกอาราม ในแต่ละปีจะมีการเวียนเทียน 3 ครั้ง ในวันเพ็ญเดือน ๓ วันมาฆบูชา วันเพ็ญเดือน ๖ วันวิสาขบูชา และวันเพ็ญเดือน ๘ ในวันอาสาฬหบูชา