เทศกาลลอยพระประทีปพระราชทาน สิบสองเพ็งไทสกล เริ่มครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2522 เมื่อพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ ได้ทรงพระราชทานพระประทีปเพื่อนำลงลอยเป็นสิริมงคลแก่พสกนิกรชาวจังหวัดสกลนครเป็นประจำทุกปี ยังความปีติยินดีแก่ชาวจังหวัดสกลนคร จึงได้มีการจัดงานลอยพระประทีปพระราชทานเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน

วัน เวลา และสถานที่
เทศกาลนี้จัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในวันเพ็ญเดือนสิบสอง (วันลอยกระทง) ณ จังหวัดสกลนคร โดยมีหนองหานเป็นสถานที่หลักในการจัดงาน

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
กิจกรรมหลักของเทศกาลคือการลอยพระประทีปพระราชทานเพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ชาวสกลนคร นอกจากนี้ยังมีการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม การแสดงพื้นบ้าน และการประกวดต่างๆ

• การลอยพระประทีปพระราชทาน
• การแสดงศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน
• การประกวดกระทง
• การจำหน่ายสินค้าพื้นเมือง

เอกลักษณ์และจุดเด่น
เทศกาลนี้มีความโดดเด่นจากการที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ ได้ทรงพระราชทานพระประทีปเพื่อนำลงลอยเป็นสิริมงคลแก่พสกนิกรชาวจังหวัดสกลนคร