ท้าวหม้อและนางสุนันทา เป็นหัวหน้าไทยใหญ่ ได้พาบุตรและบ่าวไพร่ อพยพลงมาตามแม่น้ำโขง จึงได้สร้างเมืองขึ้น และตั้งชื่อว่า “เมืองไชยสุทธิ์อุตมบุรี” ขึ้นตรงต่อเมือง เวียงจันทร์ ซึ่งขณะนั้นเวียงจันทร์ขึ้นตรงต่อประเทศไทย

วัน เวลา และสถานที่
เมืองไชยสุทธิ์อุตมบุรี ก่อตั้งขึ้นริมแม่น้ำโขง โดยขึ้นตรงต่อเมืองเวียงจันทร์ ซึ่งขณะนั้นเวียงจันทร์ขึ้นตรงต่อประเทศไทย ในสมัยรัชกาลที่ 3 เมืองนี้กลายเป็นเมืองร้างชั่วคราว ก่อนจะได้รับการฟื้นฟูและเปลี่ยนชื่อเป็นเมืองไชยบุรี และยกฐานะเป็นอำเภอไชยบุรีเมื่อ พ.ศ.2450 ต่อมาถูกยุบเป็นตำบลไชยบุรีในเขตอำเภอท่าอุเทน จังหวัดนครพนม และมีการตั้งตำบลบึงกาฬเป็นอำเภอไชยบุรี ซึ่งภายหลังคืออำเภอบึงกาฬในจังหวัดหนองคาย ประเพณีบุญบั้งไฟจัดขึ้นในวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 6 ซึ่งตรงกับวันวิสาขบูชาของทุกปี

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
ประเพณีบุญบั้งไฟเป็นงานสำคัญทางศาสนาในท้องถิ่นที่จัดขึ้นเพื่อจุดบั้งไฟถวายพญาแถน เพื่อขอฝนให้ตกลงมาถูกต้องตามฤดูกาล ด้วยความเชื่อที่ว่าหากไม่จัดงานบุญบั้งไฟแล้ว จะไม่มีน้ำเพียงพอสำหรับการทำนา

• อพยพลงมาตามแม่น้ำโขงและสร้างเมืองไชยสุทธิ์อุตมบุรี
• อพยพหนีภัยกบฏเจ้าอนุวงศ์ไปเมืองปุงลิง
• แต่งตั้งราชวงศ์แสนเป็นไชยราชวงษาปกครองเมือง
• เปลี่ยนชื่อเมืองเป็นไชยบุรีและยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ.2450
• ยุบอำเภอไชยบุรีเป็นตำบลและตั้งตำบลบึงกาฬเป็นอำเภอไชยบุรี
• จัดประเพณีบุญบั้งไฟเพื่อขอฝนในวันขึ้น 15 ค่ำเดือน 6 ของทุกปี

เอกลักษณ์และจุดเด่น
ท้าวหม้อและนางสุนันทา (หัวหน้าไทยใหญ่), บุตรและบ่าวไพร่, เจ้าอนุวงศ์, ราชวงศ์แสน (ตระกูลเสนจันทร์ฒิไชย), ไชยราชวงษา, พี่น้องชาวไชยบุรี, พญาแถน