
ปอยเหลินสิบเอ็ด หรือ ประเพณีออกพรรษา เป็นประเพณีสำคัญมากสำหรับชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีบ่อเกิดประเพณีตามแนวพุทธประวัติที่กล่าวถึงการเสด็จนิวัติมนุษยโลกของพระพุทธองค์ในวันเพ็ญเดือน 11 หลังจากทรงเทศนาอภิธรรมโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ชาวไตจึงพากันทำจองเข่งต่างส่างปุ๊ด (ซุ้มประสาท) หรือจองพรารับเสด็จพระพุทธองค์ทุกบ้านเรือนเป็นประเพณีสืบต่อกันมาจนตราบเท่าทุกวันนี้
วัน เวลา และสถานที่
วันที่จัดงาน: ช่วงเวลาออกพรรษา หรือเดือน 11 ซึ่งตรงกับเดือนตุลาคมของทุกปี โดยเฉพาะวันเพ็ญเดือน 11 สถานที่จัดงานหลักคือจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีการทำบุญตักบาตรเทโวโรหนะจากวัดพระธาตุดอยกองมูลงมาสู่วัดม่วยต่อ
รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
กิจกรรมภายในงาน จะมีงานตลาดนัดขายของกันทั้งวันทั้งคืน ประชาชนจะไปจับจ่ายซื้ออาหารและสิ่งของต่าง ๆ สำหรับไปทำบุญ ที่วัดใน วันขึ้น 15 ค่ำ พอถึงรุ่งเช้าของวันขึ้น 15 ค่ำ จะมีการทำบุญตักบาตรเทโวโรหนะ จากวัดพระธาตุดอยกองมูซึ่งตั้งอยู่บนดอยกองมู ลงมาสู่วัดม่วยต่อที่อยู่บริเวณเชิงเขาทิวแถวของพระภิกษุสามเณรและประชาชนนับร้อยพัน ซึ่งเรียงรายสองข้างทางเดินลงจากวัดพระธาตุดอยกองมู เพื่อทำบุญตักบาตรแก่พระภิกษุสามเณร ท่ามกลางสายหมอกยามเช้านั้น เป็นภาพที่งดงามบริสุทธิ์ตัดกับสีเขียวขจีของต้นไม้ สามารถมองเห็นได้จากระยะไกล ตกตอนกลางคืนตามบ้านเรือนและวัดวาอารามต่าง ๆ จะมีการจุดประทีปโคมไฟสว่างไสว และมีการแห่ "จองพรา" หรือ ซุ้มประสาทรับเสด็จพระพุทธเจ้า ซึ่งตกแต่งประดับประดาอย่างสวยงาม นอกจากนี้ในปอยเหลินสิบเอ็ดยังมีการแสดงการละเล่นพื้นเมืองและมหรสพต่าง ๆ เป็นการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านของจังหวัดแม่ฮ่องสอนเกือบจะทุกแขนง และจะมีการประกวดแข่งขันกันและมีรางวัลมอบให้ด้วย
เอกลักษณ์และจุดเด่น
ชื่อประเพณี: ปอยเหลินสิบเอ็ด, ประเพณีออกพรรษา
ชื่อเรียกในภาษาต่างๆ:
- ภาษาปุ่งนา (ปุโรหิต): "ตู่หย่าสี่"
- ภาษาพม่า: "สะตางกยอด"
คำศัพท์สำคัญ:
- จองเข่งต่างส่างปุ๊ด (จองพรา): ซุ้มรับเสด็จ
- ความหมายของ "จองพรา" / "จองพารา": คำว่า "พรา" มาจากคำว่า พระ หรือวระ แปลว่าประเสริฐ หมายถึงพระพุทธเจ้า ส่วนคำว่า "พารา" หมายถึง เมือง เช่นกรุงพาราณสี เป็นต้น ฉะนั้น คำที่ถูกต้อง คือจองพารา
ปอยเหลินสิบเอ็ด หรือ ประเพณีออกพรรษา เป็นประเพณีสำคัญมากสำหรับชาวจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีบ่อเกิดประเพณีตามแนวพุทธประวัติที่กล่าวถึงการเสด็จนิวัติมนุษยโลกของพระพุทธองค์ในวันเพ็ญเดือน 11 หลังจากทรงเทศนาอภิธรรมโปรดพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ชาวไตจึงพากันทำจองเข่งต่างส่างปุ๊ด (ซุ้มประสาท) หรือจองพรารับเสด็จพระพุทธองค์ทุกบ้านเรือนเป็นประเพณีสืบต่อกันมาจนตราบเท่าทุกวันนี้
วัน เวลา และสถานที่
วันที่จัดงาน: ช่วงเวลาออกพรรษา หรือเดือน 11 ซึ่งตรงกับเดือนตุลาคมของทุกปี โดยเฉพาะวันเพ็ญเดือน 11 สถานที่จัดงานหลักคือจังหวัดแม่ฮ่องสอน มีการทำบุญตักบาตรเทโวโรหนะจากวัดพระธาตุดอยกองมูลงมาสู่วัดม่วยต่อ
รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
กิจกรรมภายในงาน จะมีงานตลาดนัดขายของกันทั้งวันทั้งคืน ประชาชนจะไปจับจ่ายซื้ออาหารและสิ่งของต่าง ๆ สำหรับไปทำบุญ ที่วัดใน วันขึ้น 15 ค่ำ พอถึงรุ่งเช้าของวันขึ้น 15 ค่ำ จะมีการทำบุญตักบาตรเทโวโรหนะ จากวัดพระธาตุดอยกองมูซึ่งตั้งอยู่บนดอยกองมู ลงมาสู่วัดม่วยต่อที่อยู่บริเวณเชิงเขาทิวแถวของพระภิกษุสามเณรและประชาชนนับร้อยพัน ซึ่งเรียงรายสองข้างทางเดินลงจากวัดพระธาตุดอยกองมู เพื่อทำบุญตักบาตรแก่พระภิกษุสามเณร ท่ามกลางสายหมอกยามเช้านั้น เป็นภาพที่งดงามบริสุทธิ์ตัดกับสีเขียวขจีของต้นไม้ สามารถมองเห็นได้จากระยะไกล ตกตอนกลางคืนตามบ้านเรือนและวัดวาอารามต่าง ๆ จะมีการจุดประทีปโคมไฟสว่างไสว และมีการแห่ "จองพรา" หรือ ซุ้มประสาทรับเสด็จพระพุทธเจ้า ซึ่งตกแต่งประดับประดาอย่างสวยงาม นอกจากนี้ในปอยเหลินสิบเอ็ดยังมีการแสดงการละเล่นพื้นเมืองและมหรสพต่าง ๆ เป็นการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านของจังหวัดแม่ฮ่องสอนเกือบจะทุกแขนง และจะมีการประกวดแข่งขันกันและมีรางวัลมอบให้ด้วย
เอกลักษณ์และจุดเด่น
ชื่อประเพณี: ปอยเหลินสิบเอ็ด, ประเพณีออกพรรษา
ชื่อเรียกในภาษาต่างๆ:
- ภาษาปุ่งนา (ปุโรหิต): "ตู่หย่าสี่"
- ภาษาพม่า: "สะตางกยอด"
คำศัพท์สำคัญ:
- จองเข่งต่างส่างปุ๊ด (จองพรา): ซุ้มรับเสด็จ
- ความหมายของ "จองพรา" / "จองพารา": คำว่า "พรา" มาจากคำว่า พระ หรือวระ แปลว่าประเสริฐ หมายถึงพระพุทธเจ้า ส่วนคำว่า "พารา" หมายถึง เมือง เช่นกรุงพาราณสี เป็นต้น ฉะนั้น คำที่ถูกต้อง คือจองพารา