บุญข้าวจี่ เป็นประเพณีการทำบุญเดือนสามตามฮีตสิบสอง ซึ่งชาวอีสานได้ถือปฏิบัติสืบทอดกันมาในอดีต

วัน เวลา และสถานที่
ประเพณีนี้จัดขึ้นในเดือนสามตามฮีตสิบสอง หรือเดือนสามขึ้นสามค่ำ ในภาคอีสาน

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
เมื่อชาวอีสานเก็บเกี่ยวข้าวขึ้นยุ้งฉางเสร็จเรียบร้อยจะไม่นำข้าวจากยุ้งฉางมาบริโภคจนกว่าจะถึงเดือนสามขึ้นสามค่ำ และเชื่อว่าก่อนที่เจ้าของข้าวจะบริโภคต้องนำข้าวใหม่นั้น ไปทำบุญให้ภิกษุผู้ทรงศีลบริโภคก่อนจึงจะได้อานิสงส์มาก ประกอบกับช่วงเวลาดังกล่าวลักษณะของอากาศของภาคอีสานจะหนาวเย็น ชาวบ้านชอบก่อไฟผิงป้องกันความหนาวเย็น เมื่อฟืนที่ก่อไฟผิงถูกเผาไหม้ก็จะกลายเป็นถ่านไฟแดงอยู่กลางกองไฟ

• นำข้าวใหม่นั้น ไปทำบุญให้ภิกษุผู้ทรงศีลบริโภคก่อน
• ก่อไฟผิงป้องกันความหนาวเย็น
• นำข้าวเหนียวมาปั้นเป็นก้อนกลมบ้าง วงรีรูปไข่เสียบไม้โรยเกลือ วางลงบนถ่านไฟแดงๆ นั้น กลับด้านจนเห็นว่าเหลืองเกรียมกรอบหอมน่ารับประทาน
• นำข้าวจี่ไปถวายพระที่อยู่ในวัดได้รับฉันด้วย

เอกลักษณ์และจุดเด่น
บุญข้าวจี่ เป็นประเพณีการทำบุญเดือนสามตามฮีตสิบสอง ซึ่งชาวอีสานได้ถือปฏิบัติสืบทอดกันมาในอดีต