ประเพณีบุญข้าวจี่
ข้อมูลงาน
ประเพณีวัฒนธรรมข้าวและประเพณีการทำนาของไทย: บุญข้าวจี่ ทำบุญข้าวจี่ วันเพ็ญเดือน 3 เป็นวันมาฆบูชา รุ่งขึ้นวันแรม 1 ค่ำก็ถวายข้าวจี่ เรียกว่าวันทำบุญเนื่องในวันมาฆบูชานั่นเอง เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่ถือกันตั้งแต่โบราณมาว่าเป็นเดือนสู่ขวัญข้าว ทั้งนี้ประเพณีบุญข้าวจี่จัดขึ้นโดยทั่วไปในภาคอีสาน
วัน เวลา และสถานที่
ทำบุญข้าวจี่ วันเพ็ญเดือน 3 เป็นวันมาฆบูชา รุ่งขึ้นวันแรม 1 ค่ำก็ถวายข้าวจี่ ทั้งนี้ประเพณีบุญข้าวจี่จัดขึ้นโดยทั่วไปในภาคอีสาน โดยเฉพาะบริเวณแถบ อ.พังโคน และ อ.สว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร นอกจากนี้ยังพบที่บ้านดอนคา ของชุมชนลาวเวียง ตำบลดอนคา อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
ข้าวจี่คือเอาข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนเอาไม้เสียบย่างไฟเหมือนไก่ย่าง เมื่อข้าวสุกเกรียมแล้วก็เอาไข่ซึ่งตีไว้แล้วทาแล้วย่างซ้ำอีกกลายเป็นไข่เคลือบข้าวเหนียว เสร็จแล้วถอดไม้ออกแล้วเอาน้ำอ้อยหรือน้ำตาลที่เป็นก้อนยัดใส่แทนกลายเป็นข้าวเหนียวยัดไส้ แล้วถวายพระเณรฉันตอนเช้า ส่วนมากชาวบ้านจะรีบทำแต่เช้ามืด พอสว่างก็ลงศาลาการเปรียญ (ชาวบ้านเรียกหอแจก) นิมนต์พระเณรเจริญพระพุทธมนต์แล้วฉัน เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เพราะได้ทำข้าวจี่ไปถวายพระหลังจากพระฉันแล้วก็เลี้ยงกันเองสนุกสนาน เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่มีการถวายข้าวเปลือกพระและนิยมทำบุญบ้าน สวดมนต์เสร็จพิธีสงฆ์ แล้วก็สู่ขวัญข้าวตามธรรมเนียมพราหมณ์ บางบ้านก็ทำเล็กน้อยพอเป็นพิธี คือเอาข้าวไปถวายสงฆ์แล้วทำพิธีตุ้มปากเล้าเล็กน้อยเป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง โดยจะมีการทำบุญและกิจกรรมการละเล่นต่างๆในงาน และในบางพื้นที่เช่นชุมชนลาวเวียงบ้านดอนคา จังหวัดสุพรรณบุรี มีการจัดขบวนแห่ข้าวจี่ยักษ์
- ปั้นข้าวเหนียวเป็นก้อน
- เอาไม้เสียบย่างไฟเหมือนไก่ย่าง
- ทาไข่ซึ่งตีไว้แล้วแล้วย่างซ้ำ
- ถอดไม้แล้วเอาน้ำอ้อยหรือน้ำตาลยัดใส่แทน
- ถวายข้าวจี่แด่พระเณรฉันตอนเช้า
- ลงศาลาการเปรียญ (หอแจก)
- นิมนต์พระเณรเจริญพระพุทธมนต์แล้วฉัน
- เลี้ยงกันเองสนุกสนาน
- ถวายข้าวเปลือกพระ
- ทำบุญบ้าน
- สวดมนต์เสร็จพิธีสงฆ์
- สู่ขวัญข้าวตามธรรมเนียมพราหมณ์
- ทำพิธีตุ้มปากเล้าเล็กน้อยเป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง
- ทำบุญและกิจกรรมการละเล่นต่างๆในงาน
- จัดขบวนแห่ข้าวจี่ยักษ์
เอกลักษณ์และจุดเด่น
ประเพณีวัฒนธรรมข้าวและประเพณีการทำนาของไทย เป็นวันทำบุญเนื่องในวันมาฆบูชา เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่ถือกันตั้งแต่โบราณมาว่าเป็นเดือนสู่ขวัญข้าว เป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง มีคำพังเพยอีสานว่า "เดือนสามค้อยเจ้าหัวคอยปั้นเข้าจี่ เข้าจี่บ่ใส่น้ำอ้อยจัวน้อยเช็ดน้ำตา" และ "เถิงเมื่อเดือนสามได้จงพากันทำเข้าจี่ ไปถวายสงฆเจ้าเอาแท้หมู่บุญ"
แผนที่และการเดินทาง
ประเพณีบุญข้าวจี่
แชร์เนื้อหา:
ข้อมูลงาน
ประเพณีวัฒนธรรมข้าวและประเพณีการทำนาของไทย: บุญข้าวจี่ ทำบุญข้าวจี่ วันเพ็ญเดือน 3 เป็นวันมาฆบูชา รุ่งขึ้นวันแรม 1 ค่ำก็ถวายข้าวจี่ เรียกว่าวันทำบุญเนื่องในวันมาฆบูชานั่นเอง เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่ถือกันตั้งแต่โบราณมาว่าเป็นเดือนสู่ขวัญข้าว ทั้งนี้ประเพณีบุญข้าวจี่จัดขึ้นโดยทั่วไปในภาคอีสาน
วัน เวลา และสถานที่
ทำบุญข้าวจี่ วันเพ็ญเดือน 3 เป็นวันมาฆบูชา รุ่งขึ้นวันแรม 1 ค่ำก็ถวายข้าวจี่ ทั้งนี้ประเพณีบุญข้าวจี่จัดขึ้นโดยทั่วไปในภาคอีสาน โดยเฉพาะบริเวณแถบ อ.พังโคน และ อ.สว่างแดนดิน จังหวัดสกลนคร นอกจากนี้ยังพบที่บ้านดอนคา ของชุมชนลาวเวียง ตำบลดอนคา อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี
รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
ข้าวจี่คือเอาข้าวเหนียวปั้นเป็นก้อนเอาไม้เสียบย่างไฟเหมือนไก่ย่าง เมื่อข้าวสุกเกรียมแล้วก็เอาไข่ซึ่งตีไว้แล้วทาแล้วย่างซ้ำอีกกลายเป็นไข่เคลือบข้าวเหนียว เสร็จแล้วถอดไม้ออกแล้วเอาน้ำอ้อยหรือน้ำตาลที่เป็นก้อนยัดใส่แทนกลายเป็นข้าวเหนียวยัดไส้ แล้วถวายพระเณรฉันตอนเช้า ส่วนมากชาวบ้านจะรีบทำแต่เช้ามืด พอสว่างก็ลงศาลาการเปรียญ (ชาวบ้านเรียกหอแจก) นิมนต์พระเณรเจริญพระพุทธมนต์แล้วฉัน เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เพราะได้ทำข้าวจี่ไปถวายพระหลังจากพระฉันแล้วก็เลี้ยงกันเองสนุกสนาน เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่มีการถวายข้าวเปลือกพระและนิยมทำบุญบ้าน สวดมนต์เสร็จพิธีสงฆ์ แล้วก็สู่ขวัญข้าวตามธรรมเนียมพราหมณ์ บางบ้านก็ทำเล็กน้อยพอเป็นพิธี คือเอาข้าวไปถวายสงฆ์แล้วทำพิธีตุ้มปากเล้าเล็กน้อยเป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง โดยจะมีการทำบุญและกิจกรรมการละเล่นต่างๆในงาน และในบางพื้นที่เช่นชุมชนลาวเวียงบ้านดอนคา จังหวัดสุพรรณบุรี มีการจัดขบวนแห่ข้าวจี่ยักษ์
- ปั้นข้าวเหนียวเป็นก้อน
- เอาไม้เสียบย่างไฟเหมือนไก่ย่าง
- ทาไข่ซึ่งตีไว้แล้วแล้วย่างซ้ำ
- ถอดไม้แล้วเอาน้ำอ้อยหรือน้ำตาลยัดใส่แทน
- ถวายข้าวจี่แด่พระเณรฉันตอนเช้า
- ลงศาลาการเปรียญ (หอแจก)
- นิมนต์พระเณรเจริญพระพุทธมนต์แล้วฉัน
- เลี้ยงกันเองสนุกสนาน
- ถวายข้าวเปลือกพระ
- ทำบุญบ้าน
- สวดมนต์เสร็จพิธีสงฆ์
- สู่ขวัญข้าวตามธรรมเนียมพราหมณ์
- ทำพิธีตุ้มปากเล้าเล็กน้อยเป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง
- ทำบุญและกิจกรรมการละเล่นต่างๆในงาน
- จัดขบวนแห่ข้าวจี่ยักษ์
เอกลักษณ์และจุดเด่น
ประเพณีวัฒนธรรมข้าวและประเพณีการทำนาของไทย เป็นวันทำบุญเนื่องในวันมาฆบูชา เป็นทั้งงานบุญและงานรื่นเริงประจำแต่ละหมู่บ้าน เดือนนี้ชาวนาส่วนใหญ่ถือกันตั้งแต่โบราณมาว่าเป็นเดือนสู่ขวัญข้าว เป็นการบูชาคุณของข้าวในเล้าหรือยุ้ง มีคำพังเพยอีสานว่า "เดือนสามค้อยเจ้าหัวคอยปั้นเข้าจี่ เข้าจี่บ่ใส่น้ำอ้อยจัวน้อยเช็ดน้ำตา" และ "เถิงเมื่อเดือนสามได้จงพากันทำเข้าจี่ ไปถวายสงฆเจ้าเอาแท้หมู่บุญ"
