บุญคูนลาน เป็นการทำบุญเพื่อรับขวัญข้าว ด้วยมีความเชื่อว่า ข้าวนั้น เป็นพืชเลี้ยงชีวิตที่มีเทพารักษา เทพองค์นั้น มีนามว่า "แม่โพสพ" ซึ่งเป็นขวัญข้าวที่เลี้ยงมนุษย์มา โดยเหตุที่ต้องมีการทำบุญคูณลาน เนื่องมาจากชาวนาเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จแล้ว จะหาบฟ่อนข้าวมารวมกันไว้ที่ลานนวดข้าว แล้วนำมาวางกองเรียงกันให้สูงขึ้น เรียกว่า คูณลาน

วัน เวลา และสถานที่
จัดขึ้นเมื่อถึงเดือนยี่ หรือเดือนที่ 1 คือ เดือนมกราคม ของทุกปี หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จ สถานที่จัดงานคือลานเก็บข้าวหรือลานนวดข้าว ซึ่งชาวนาจะขนฟ่อนข้าวมารวมกันไว้และใช้เป็นสถานที่ทำบุญ

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
การทำบุญจะมีพระสวดมนต์เย็น ฉันเช้า เพื่อเป็นสิริมงคลแก่ข้าวเปลือก เมื่อพระฉันเช้าแล้ว ก็จะทำพิธีสู่ขวัญข้าวและผูกข้อต่อแขนกันในหมู่ชาวบ้านผู้ร่วมพิธี มีการนิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ ปะพรมน้ำมนต์ ขึงด้ายสายสิญจน์ รอบกองข้าวเมื่อพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ จะมีการถวายภัตตาหาร โดยหลังพระบิณฑบาตเสร็จแล้ว จึงค่อยเลี้ยงคนที่มาร่วมภายในงานบุญ

• ขนเอามัดรวงข้าวไปกองรวมกันไว้ที่ลานเก็บข้าว
• พระสวดมนต์เย็น
• พระฉันเช้า
• ทำพิธีสู่ขวัญข้าว
• ผูกข้อต่อแขนกันในหมู่ชาวบ้านผู้ร่วมพิธี
• นิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์
• ปะพรมน้ำมนต์
• ขึงด้ายสายสิญจน์ รอบกองข้าว
• ถวายภัตตาหาร
• เลี้ยงคนที่มาร่วมภายในงานบุญ

เอกลักษณ์และจุดเด่น
พิธีบุญคูนลานเป็นประเพณีความเชื่อของชาวนาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย (ภาคอีสาน) และประเทศลาว โดยมีชาวบ้าน ญาติพี่น้อง และพระสงฆ์เข้าร่วมพิธี เพื่อบูชาแม่โพสพ เทพธิดาแห่งข้าว