ประเพณีสารทเดือนสิบ เป็นประเพณีสำคัญของชาวใต้ โดยเฉพาะในจังหวัดนครศรีธรรมราช จัดขึ้นเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่บรรพบุรุษผู้ล่วงลับไปแล้ว มีความเชื่อว่าในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 ถึง วันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 เป็นช่วงที่ยมบาลจะปล่อยวิญญาณของเปรตชนขึ้นมาเยี่ยมญาติยังโลกมนุษย์ ลูกหลานจึงต้องจัดเตรียมอาหารคาวหวานและสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ ที่เรียกว่า 'หมรับ' หรือ 'สำรับ' ไปถวายพระสงฆ์ที่วัด เพื่ออุทิศส่วนบุญส่วนกุศลไปให้บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว

วัน เวลา และสถานที่
ประเพณีสารทเดือนสิบจะจัดขึ้นปีละครั้ง ในวันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 และวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี ตามปฏิทินจันทรคติ สำหรับปี พ.ศ. 2566 (ค.ศ. 2023) วันแรม 1 ค่ำ เดือน 10 ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 14 กันยายน 2566 และวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ตรงกับวันพฤหัสบดีที่ 28 กันยายน 2566 สถานที่จัดงานหลักคือจังหวัดในภาคใต้ของประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ซึ่งมีการจัดงานอย่างยิ่งใหญ่และเป็นที่รู้จัก

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
กิจกรรมหลักของประเพณีสารทเดือนสิบคือการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ โดยมีการจัดเตรียม 'หมรับ' หรือ 'สำรับ' ซึ่งเป็นเครื่องเซ่นไหว้และอาหารคาวหวานต่างๆ ไปถวายพระสงฆ์ที่วัด นอกจากนี้ยังมีกิจกรรมทางวัฒนธรรมอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงความกตัญญูและความเชื่อท้องถิ่น

• การจัดเตรียม 'หมรับ' หรือ 'สำรับ' (เครื่องเซ่นไหว้และอาหาร)
• การนำ 'หมรับ' ไปวัด หรือ 'การยกหมรับ'
• การทำบุญเลี้ยงพระและถวายภัตตาหาร
• การทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้บรรพบุรุษ
• การ 'ชิงเปรต' (กิจกรรมแย่งชิงอาหารที่นำมาวางไว้ให้เปรต)
• การประกวดหมรับ
• ขบวนแห่หมรับ

เอกลักษณ์และจุดเด่น
ประเพณีสารทเดือนสิบเป็นสัญลักษณ์ของความกตัญญูและความผูกพันในครอบครัวของชาวใต้ สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อในเรื่องบาปบุญคุณโทษ การเวียนว่ายตายเกิด และการระลึกถึงบรรพบุรุษผู้ล่วงลับ เป็นการสืบทอดวัฒนธรรมและประเพณีอันดีงามจากรุ่นสู่รุ่น และยังเป็นโอกาสให้ลูกหลานได้กลับมารวมญาติกันเพื่อทำบุญร่วมกัน