วันลอยกระทง เป็นประเพณีสำคัญวันหนึ่งของชาวไทยที่สืบต่อกันมายาวนาน โดยจะตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ตามปฏิทินจันทรคติไทย ตามปฏิทินจันทรคติล้านนา มักจะตกอยู่ในราวเดือนพฤศจิกายน ตามปฏิทินสุริยคติ ประเพณีนี้กำหนดขึ้นเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์และขอขมาต่อพระแม่คงคา บางหลักฐานเชื่อว่าเป็นการบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมทามหานที และบางหลักฐานก็ว่าเป็นการบูชาพระอุปคุตอรหันต์หรือพระมหาสาวก

วัน เวลา และสถานที่
สำหรับวันลอยกระทง 2566 นี้ ตรงกับ วันจันทร์ ที่ 27 พฤศจิกายน 2566 ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 นอกจากนี้ยังมีการประกวดนางนพมาศ โครงการสืบสานประเพณีลอยกระทงอาเซียน ไทย - เมียนมา จังหวัดระนอง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567 ในวันเสาร์ที่ 25 พฤศจิกายน 2566 เวลา 19.00 น.

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
ประเพณีนี้กำหนดขึ้นเพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์และขอขมาต่อพระแม่คงคา บางหลักฐานเชื่อว่าเป็นการบูชารอยพระพุทธบาทที่ริมฝั่งแม่น้ำนัมทามหานที และบางหลักฐานก็ว่าเป็นการบูชาพระอุปคุตอรหันต์หรือพระมหาสาวก

• ลอยกระทง
• พิธีจองเปรียงที่ลอยเทียนประทีป
• การประกวดนางนพมาศ

เอกลักษณ์และจุดเด่น
นางนพมาศ หรือ ท้าวศรีจุฬาลักษณ์ เป็นผู้ประดิษฐ์กระทงขึ้นครั้งแรกในสมัยสุโขทัย โดยเป็นพระสนมเอกในแผ่นดินพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไท) หรือพระร่วงเจ้าสุโขทัย บิดาชื่อ โชติรัตน์ (พระศรีมโหสถ) มารดาชื่อ เรวดี นางนพมาศได้สร้างคุณงามความดีหลายครั้ง เช่น ประดิษฐ์โคมรูปบัวกมุทบานสำหรับพิธีจองเปรียง ประดิษฐ์พานหมากสองชั้น และประดิษฐ์พนมดอกไม้บูชาพระรัตนตรัย