เมืองเก่าแม่กลอง หรือที่รู้จักกันในชื่อ ย่านตลาดแม่กลอง เป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีชีวิตชีวา ตั้งอยู่บริเวณฝั่งตะวันออกของแม่น้ำแม่กลอง ครอบคลุมพื้นที่ตั้งแต่สถานีรถไฟแม่กลองไปจนถึงตลาดร่มหุบ วัดเพชรสมุทรวรวิหาร ถนนเพชรสมุทร และถนนเกษมสุข ซึ่งเป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมที่สำคัญของจังหวัดสมุทรสงคราม
ในอดีต พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นส่วนหนึ่งของ แขวงบางช้าง ซึ่งเป็นชุมชนการค้าที่รุ่งเรืองมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ต่อมาในสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ได้มีการแยกพื้นที่นี้ออกจากจังหวัดราชบุรี และยกฐานะขึ้นเป็น เมืองแม่กลอง ก่อนที่จะเปลี่ยนชื่อเป็น จังหวัดสมุทรสงคราม ในเวลาต่อมา การเปลี่ยนแปลงทางประวัติศาสตร์เหล่านี้สะท้อนถึงความสำคัญของแม่กลองในฐานะเมืองท่าและศูนย์กลางการค้าที่สำคัญมาอย่างยาวนาน
ลักษณะทางสถาปัตยกรรมของเมืองเก่าแม่กลองส่วนใหญ่เป็น ตึกแถวไม้และปูน ที่เรียงรายอยู่ริมถนน ซึ่งยังคงรักษากลิ่นอายของอดีตไว้ได้อย่างดีเยี่ยม ปัจจุบัน ย่านนี้ได้พัฒนาเป็นศูนย์กลางทางพาณิชยกรรมที่คึกคัก เป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญทั้งทางราชการ ศาสนา และเป็นแหล่งรวมการค้าขายสินค้าพื้นเมือง อาหารทะเลสด และของฝากขึ้นชื่อของจังหวัดสมุทรสงคราม ทำให้เป็นจุดหมายปลายทางที่น่าสนใจสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมและประวัติศาสตร์อันยาวนานของชุมชนริมน้ำ
เมืองเก่าแม่กลอง เต็มไปด้วยเสน่ห์และกิจกรรมที่น่าสนใจมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของตลาดและสถานที่สำคัญทางศาสนา ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและต่างชาติให้มาเยี่ยมชม
การเดินทางมายังเมืองเก่าแม่กลองสามารถทำได้หลายวิธี และมีจุดเช็คอินที่น่าสนใจดังนี้:
การเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถโดยสารสาธารณะ (รถตู้) จากกรุงเทพฯ ก็สะดวกสบาย โดยใช้เวลาประมาณ 1.5 - 2 ชั่วโมง