ชุมชนยลวิถี : ชุมชน บ้านแพมบก

ประวัติศาสตร์ของชุมชน หมู่บ้านแพมบกตั้งอยู่ในตำบลทุ่งยาว อำเภอปาย ห่างจากสะพานประวัติศาสตร์ท่าปายไปราวสิบเอ็ดกิโลเมตร แต่เดิมเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ที่มีวิถีชีวิตเรียบง่าย ต่อมาได้มีการรวมกลุ่มของชาวบ้านภายในชุมชนเพื่อพัฒนาพื้นที่ให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมเศรษฐกิจภายในชุมชน แต่ยังคงไว้ซึ่งวิถีชีวิตเรียบง่ายและพอเพียง ประวัติศาสตร์ของชุมชนบ้านแพมบก ยังสืบค้นได้ไม่มากนัก แต่จากคำบอกเล่าของพระอธิการณ์อัษฎาวุธอินธวรรณโณ ทำให้ทราบถึงประวัติความเป็นมาและการอพยพของผู้คนในพื้นที่ตำบลทุ่งยาวว่า ช่วงก่อน พ.ศ. 2412 หมู่บ้านนี้เป็นบ้านกะเหรี่ยง ซึ่งมีการอพยพเคลื่อนย้ายถิ่นอยู่อีกหลายรอบ ได้แก่ บ้านแม่ปิง บ้านทุ่งโป่ง (บ้านแม่ปิงและบ้านทุ่งโป่งปัจจุบันอยู่ในตำบลทุ่งยาว) และบ้านทุ่งวัวแดง เจ้าฟ้าโกหล่านนำคนไทใหญ่จากเมืองนายเข้ามาอยู่ จึงไล่กะเหรี่ยงออกไปจากที่นี่ และนำชาวไทใหญ่มาสร้างบ้านสร้างเมือง แต่ตัวของเจ้าฟ้าโกหล่านอยู่ที่เวียงใต้และนำชาวบ้านมาอยู่ในหมู่บ้านรอบ ๆ แวดล้อม เช่น บ้านทรายขาว บ้านน้ำฮู บ้านทุ่งโป่ง บ้านกุงแกง บ้านแพมกลาง และบ้านม่วงสร้อยนอกจากนี้ทำให้ทราบว่าบ้านทุ่งยาวใต้ในตอนนั้นมีประชากรไม่มาก ไม่กี่หลังคาเรืแน คนในบ้านร้องแหนงเป็นคนไทใหญ่ ที่อพยพมาจากทางเชียงราย ส่วนใหญ่จากบ้านทุ่งโป่งอพยพมาจากทางรัฐฉาน