เขานิเวศน์ เป็นชื่อที่มาจาก “นิเวศน์คีรี” ซึ่งเป็นชื่อที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) พระราชทานเมื่อครั้งเสด็จประพาสเมืองระนอง โดยเป็นที่ตั้งของพระที่นั่งรัตนรังสรรค์ ปัจจุบันเป็นตำบลสำคัญในเขตเทศบาลเมืองระนองที่มีชุมชนย่อยถึง 20 แห่ง แต่ละแห่งล้วนมีตำนาน ความเชื่อ และประวัติศาสตร์ที่น่าสนใจ

ไฮไลต์และจุดเช็คอินสำคัญในชุมชนเขานิเวศน์:

• ชุมชนสะพานยูงชาติเฉลิม: เป็นที่ตั้งของ จวนเจ้าเมืองระนอง ซึ่งเคยเป็นค่ายของพระยาดำรงสุจริตมหิศรภักดี (คอซู้เจียง ณ ระนอง) ปัจจุบันเป็นแหล่งโบราณสถานสำคัญที่เปิดให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาประวัติศาสตร์ของจังหวัด
• ชุมชนด่านท่าเมือง: มีประวัติศาสตร์การค้าขายของชาวจีนที่เดินทางมาทางเรือ และเป็นจุดเริ่มต้นของการทำเหมืองแร่ดีบุกของบริษัทไซมิสติล ปัจจุบันมีการพัฒนา ป่าชายเลน ในพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่น่าสนใจ
• ชุมชนตลาดล่างภักดี: เป็นที่ตั้งของตลาดแห่งแรกในชุมชน ก่อตั้งโดยชาวจีนชื่อโกซิ่ม มีชื่อเสียงด้านขนม เต้าส้อวารุณี และเป็นแหล่งรวมสินค้าพื้นถิ่น รวมถึงสินค้าจากประเทศเพื่อนบ้านอย่างเมียนมา
• ตลาดใหม่เสาแดง: เป็นที่ตั้งของ บ้านร้อยปีเทียนสือ บ้านเก่าแก่กว่า 150 ปี สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ถือเป็นหนึ่งในบ้านเก่าแก่ที่สุดของระนอง และเป็นแหล่งเรียนรู้ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมท้องถิ่น เปรียบเสมือนพิพิธภัณฑ์มีชีวิตที่บอกเล่าเรื่องราวของชาวจีนรุ่นแรกๆ ที่มาตั้งถิ่นฐาน
• ชุมชนบางส้าน:
  • ศาลเจ้าต่ายเต๊เอี๋ย: ศาลเจ้าจีนเก่าแก่ที่สร้างขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2419 (ค.ศ. 1876) เป็นที่เคารพสักการะของชาวระนอง และเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมสำคัญใน ประเพณีถือศีลกินเจ
  • พระที่นั่งรัตนรังสรรค์จำลอง และ เขานิเวศน์สกายวอร์ค: จุดชมวิวและเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่สำคัญ
  • โรงเรียนหมิงซิน: ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2463 (ค.ศ. 1920) โดยชาวจีนในชุมชน เพื่อให้ลูกหลานได้มีโอกาสทางการศึกษา ปัจจุบันมีอายุยาวนานกว่า 100 ปี
  • อาหารพื้นถิ่น:
    • ไอติมประเสริฐสงค์ (ไอติมไข่แข็ง): ร้านไอติมโบราณกว่า 50 ปี สืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น มีรสชาติอร่อยเป็นเอกลักษณ์ (กะทิ ช็อกโกแลต) พร้อมเครื่องเคียงหลากหลาย เช่น ลูกชิด ขนมปัง มันสับปะรด ลูกเกด ราดด้วยนมข้นจืด บรรยากาศร้านเป็นอาคารเก่าแก่ ตกแต่งด้วยโปสเตอร์หนังคลาสสิก
    • ขนมจีบ: มีรสชาติและแป้งห่อที่เป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนใคร

กิจกรรมที่ไม่ควรพลาด:

• สัมผัสวัฒนธรรมบาบ๋า-ย่าหยา: ชมการแต่งกายและเรียนรู้ประเพณีการแต่งงานแบบดั้งเดิม
• เดินชมสถาปัตยกรรมเก่าแก่: เยี่ยมชมบ้านร้อยปีเทียนสือ และจวนเจ้าเมืองระนอง เพื่อย้อนรอยประวัติศาสตร์
• ชิมอาหารพื้นถิ่น: ลิ้มลองไอติมไข่แข็งโบราณ ขนมจีบ และอาหารจีน-ไทยรสชาติต้นตำรับ
• ร่วมงานประเพณี: หากมาในช่วงเทศกาลกินเจ สามารถเข้าร่วมพิธีกรรมที่ศาลเจ้าต่ายเต๊เอี๋ยได้
• ชมวิวทิวทัศน์: ขึ้นไปชมทัศนียภาพของเมืองระนองจากเขานิเวศน์สกายวอร์ค

ข้อมูลการเดินทาง:

ชุมชนเขานิเวศน์ตั้งอยู่ในตัวเมืองระนอง การเดินทางสะดวกสบาย สามารถเดินทางมายังจังหวัดระนองได้ทั้งทางเครื่องบิน (ลงสนามบินระนอง) หรือรถโดยสารประจำทาง จากนั้นสามารถใช้บริการรถแท็กซี่ รถสองแถว หรือรถเช่า เพื่อเดินทางไปยังจุดต่างๆ ภายในชุมชนได้