ชุมชนยลวิถี : ชุมชนคุณธรรมเทศบาลเมืองพนัสนิคม

“พนัสนิคม เมืองโบราณกว่า 1,000 ปี” โดยต่อมาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้ทรงตั้งให้เป็นเมือง และประทานชื่อเมืองว่า พนัสนิคม ซึ่ง “พนัส” แปลว่า ป่า และ “นิคม” แปลว่า หมู่บ้านใหญ่ ซึ่งรวมกันได้ว่า หมู่บ้านใหญ่ซึ่งมีภูมิประเทศเป็นป่า หรือที่ชาวบ้านมักเรียกไปอีกอย่างหนึ่งว่า “เมืองเก่า”

การที่เรียกเช่นนี้ เพราะว่าที่ตั้งอำเภอพนัสนิคมนี้เคยเป็นเมืองมาแต่ก่อนในอดีต ซึ่งมีบ้านไม้ที่เรียงรายในถนนกลางเมืองพนัสนิคม สะท้อนให้เห็นถึงตำนานเล่าขานของเมืองโบราณ และประชากรของพนัสนิคมประกอบด้วยหลายเชื้อชาติ ได้แก่ ชาวลาวเวียง ซึ่งอพยพมาจากเวียงจันทน์ ตั้งแต่ก่อตั้งเมืองพนัสนิคม ชาวจีนซึ่งส่วนมากเป็นจีนแต้จิ๋ว และชาวไทยสยามในพื้นถิ่นดั้งเดิม มีประเพณี วัฒนธรรม อาหารการกิน วิถีการใช้ชีวิตที่ผสมกันอย่างลงตัวของคนในท้องถิ่น

ประชากรของอำเภอพนัสนิคม ประกอบด้วยคน 3 เชื้อชาติ คือ ชาวลาว ชาวจีน และชาวไทย ซึ่งชาวลาวเวียงได้อพยพเข้ามาจากเวียงจันทร์ สมัยรัชกาลที่ 3 ตั้งแต่ก่อตั้งเมืองพนัสนิคมเป็นชาติแรก ยังมีการใช้ภาษาลาวสื่อสารกันในลำดับเขตข้อมูลตำบลใกล้เคียง ในส่วนของชุมชนพนัสนิคมก็ยังคงใช้ภาษาลาว ภาษาจีน อยู่ และเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของชุมชน

นอกจากนี้ จากการอพยพตั้งถิ่นฐาน ทำให้เกิดการผสมผสานของภูมิปัญญาชาวบ้านด้านจักสาน ของชุมชนไทยดั้งเดิม ชาวลาว และชาวจีน ในพื้นที่พนัสนิคม เป็นการผสมผสานงานฝีมือของคน 3 เชื้อชาติ ทำให้เกิดผลิตภัณฑ์งานจักสานไม้ไผ่ที่หลากหลาย และมีชื่อเสียงมาจนถึงปัจจุบัน