คณะกลองยาว

คณะกลองยาว เป็นการแสดงที่นิยมบรรเลงในงานรื่นเริงและงานบุญตามประเพณี ฮีตสิบสอง คองสิบสี่

ความเป็นมา
กลองยาวมีต้นกำเนิดมาจากประเทศเมียนมา (พม่า) โดยเชื่อว่าเข้ามาในประเทศไทยตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลายหรือรัตนโกสินทร์ตอนต้น บ้างก็ว่าเข้ามาพร้อมกับการค้าขายหรือการอพยพของผู้คน และบางตำนานกล่าวว่าเข้ามาในสมัยสมเด็จพระนเรศวรมหาราชเมื่อครั้งยกทัพไปตีเมืองหงสาวดีและนำกลับมาด้วย เดิมใช้ในกองทัพเพื่อปลุกขวัญกำลังใจ ก่อนจะแพร่หลายในงานรื่นเริงและประเพณีต่างๆ

เอกลักษณ์
ผู้เล่นที่มีความชำนาญมักแสดงลีลาโลดโผน เช่น ใช้กำปั้น ศอก ศีรษะ เข่า และส้นเท้าประกอบการตี เพื่อสร้างความตื่นเต้นให้กับผู้ชม การแสดงลักษณะนี้เรียกว่า "เถิดเทิง" หรือ "เทิงบ้องกลองยาว" ซึ่งเป็นชื่อที่เรียกตามจังหวะเสียงของกลอง ทั้งนี้ กลองลักษณะเดียวกันในประเทศเมียนมาเรียกว่า โอสิ (Ozi)

รูปแบบการแสดง
ผู้บรรเลงใช้มือตีเป็นหลัก แต่ผู้เล่นที่มีความชำนาญมักแสดงลีลาโลดโผน เช่น ใช้กำปั้น ศอก ศีรษะ เข่า และส้นเท้าประกอบการตี เพื่อสร้างความตื่นเต้นให้กับผู้ชม การแสดงลักษณะนี้เรียกว่า "เถิดเทิง" หรือ "เทิงบ้องกลองยาว" ซึ่งเป็นชื่อที่เรียกตามจังหวะเสียงของกลอง โดยบรรเลงร่วมกับ ฉิ่ง ฉาบเล็ก กรับ และโหม่ง

เครื่องดนตรี/เครื่องแต่งกาย
ภายในวงประกอบด้วย กลองยาว 10 ตัว และเครื่องดนตรีอื่น ๆ เช่น ฉิ่ง ฉาบ กรับ และแคน บางโอกาสอาจมีการเพิ่มเครื่องดนตรีชนิดอื่นเพื่อเพิ่มความสนุกสนาน กลองยาวเป็นกลองหน้าเดียว ตัวกลองทำจากไม้ เช่น ไม้มะม่วง ด้านหน้ามีขนาดใหญ่ ส่วนท้ายเรียวและบานออกคล้ายดอกลำโพง บางขนาดมีหน้ากลองกว้างประมาณ 21 เซนติเมตร และมีความยาวประมาณ 35 เซนติเมตร ตัวกลองนิยมตกแต่งด้วยผ้าสีสันสวยงาม พร้อมปล่อยชายผ้าเป็นระบายและติดสายสะพายสำหรับคล้องบ่า

คุณค่าทางวัฒนธรรม
เป็นการแสดงที่นิยมบรรเลงในงานรื่นเริงและงานบุญตามประเพณี ฮีตสิบสอง คองสิบสี่