คณะกลองยาว เป็นการแสดงที่นิยมบรรเลงในงานรื่นเริงและงานบุญตามประเพณี ฮีตสิบสอง คองสิบสี่ โดยภายในวงประกอบด้วย กลองยาว ๑๐ ตัว และเครื่องดนตรีอื่น ๆ เช่น ฉิ่ง ฉาบ กรับ และแคน บางโอกาสอาจมีการเพิ่มเครื่องดนตรีชนิดอื่นเพื่อเพิ่มความสนุกสนาน กลองยาวเป็นกลองหน้าเดียว ตัวกลองทำจากไม้ เช่น ไม้มะม่วง ด้านหน้ามีขนาดใหญ่ ส่วนท้ายเรียวและบานออกคล้ายดอกลำโพง บางขนาดมีหน้ากลองกว้างประมาณ ๒๑ เซนติเมตร และมีความยาวประมาณ ๓๕ เซนติเมตร ตัวกลองนิยมตกแต่งด้วยผ้าสีสันสวยงาม พร้อมปล่อยชายผ้าเป็นระบายและติดสายสะพายสำหรับคล้องบ่า

ผู้บรรเลงใช้มือตีเป็นหลัก แต่ผู้เล่นที่มีความชำนาญมักแสดงลีลาโลดโผน เช่น ใช้กำปั้น ศอก ศีรษะ เข่า และส้นเท้าประกอบการตี เพื่อสร้างความตื่นเต้นให้กับผู้ชม การแสดงลักษณะนี้เรียกว่า "เถิดเทิง" หรือ "เทิงบ้องกลองยาว" ซึ่งเป็นชื่อที่เรียกตามจังหวะเสียงของกลอง โดยบรรเลงร่วมกับ ฉิ่ง ฉาบเล็ก กรับ และโหม่ง ทั้งนี้ กลองลักษณะเดียวกันในประเทศเมียนมาเรียกว่า โอสิ (Ozi)