
การรำกลองยาว มีชื่อเรียกหลายชื่อ เช่น เถิดเทิง เทิ่งบองกลองยาว
การรำกลองยาวเป็นการแสดงที่สนุกสนาน นิยมแสดงในงานรื่นเริงต่างๆ เช่น ขบวนแห่นาค ขบวนแห่ผ้าป่า กฐิน ผู้รำทั้งชายและหญิงมักแต่งกายสบายๆ ประแป้งพอกหน้า ทัดดอกไม้ มีลีลาท่าทางแปลกพิสดาร ชวนหัวเราะ และชวนคนดูเข้าร่วมวงสนุกสนาน
ความเป็นมา
สันนิษฐานว่าแต่เดิมเป็นการเล่นของพวกทหารพม่าในสมัยที่มีการต่อสู้กันปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา และเข้าใจว่าคนไทยนำมาเล่นในสมัยกรุงธนบุรีเพราะจังหวะสนุกสนานเล่นง่าย เครื่องดนตรีก็คล้ายของไทยและจังหวะก็ปรับมาเป็นแบบไทยๆเพื่อประกอบการรำ
เอกลักษณ์
การรำกลองยาวมีความเป็นเอกลักษณ์จากการผสมผสานวัฒนธรรม โดยมีต้นกำเนิดจากทหารพม่า แต่ถูกปรับจังหวะและเครื่องดนตรีให้เข้ากับแบบไทยๆ การแต่งกายยังคงมีกลิ่นอายพม่า เช่น โพกหัวแบบพม่า นุ่งโสร่ง เสื้อคอกลมแขนกว้าง แต่ก็มีการแต่งกายตามสบาย ประแป้งพอกหน้า ทัดดอกไม้ เขียนหนวดเครา แต้มไฝ เพื่อสร้างความสนุกสนานและลีลาท่าทางที่แปลกพิสดาร ชวนหัวเราะ ยั่วเย้าคนดู และสามารถชวนคนดูเข้าร่วมวงสนุกได้ ซึ่งเป็นลักษณะเด่นที่สร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้ชม
รูปแบบการแสดง
การแสดงมีจังหวะสนุกสนาน เล่นง่าย ปรับเป็นแบบไทยๆ มีลีลาท่าทางแปลกพิสดาร ชวนหัวเราะ ยั่วเย้าคนดู และชวนคนดูเข้าร่วมวงสนุก ผู้รำมีทั้งชายและหญิง ส่วนผู้ตีเครื่องประกอบจังหวะจะทำหน้าที่ร้องและเป็นลูกคู่ ลำดับขั้นของการแสดงประกอบด้วย 1. ไหว้ครูโดยการตีกลองยกครู 2. รำจังหวะเซิ้งตีกลองยาวแบบเซิ้ง 3. ตีกลองยาวตามจังหวะ ท่ารำที่ใช้ได้แก่ ท่าเซิ้ง, ท่าสอดสร้อยมาลา, ท่าจีบมือยาว, ท่าสอดสร้อยมาลายกขาหน้า, ท่าจีบข้าว วงบน, ท่างูฟ้อนหาง, ท่าช้างประสานงาจันทร์ทรงกรดยกขาหน้า, ท่าไหว้
เครื่องดนตรี/เครื่องแต่งกาย
เครื่องดนตรีที่ใช้ในการแสดงได้แก่ กลองยาว, ฉิ่ง, ฉาบ, กรับ, ฆ้อง สำหรับเครื่องแต่งกาย ผู้รำมักแต่งกายคล้ายรูปแบบของพม่า เช่น โพกหัวแบบพม่า นุ่งโสร่ง เสื้อคอกลมแขนกว้าง หรือแต่งกายตามสบาย เช่น ผ้าถุง, เสื้อ, สไบ, เสื้อบาติก, ผ้าคาดศรีษะ, ผ้าคาดเอว, กางเกง และนิยมประแป้งพอกหน้าให้ขาว ทัดดอกไม้ เขียนหนวดเครา แต้มไฝ
คุณค่าทางวัฒนธรรม
การรำกลองยาวมีคุณค่าทางวัฒนธรรมในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของงานรื่นเริงและพิธีกรรมสำคัญต่างๆ ในสังคมไทย เช่น ขบวนแห่นาค, ขบวนแห่ผ้าป่า, กฐิน, งานฉลอง, ขบวนขันหมาก, งานชักพระ, งานแต่งงาน, งานบวช, และงานบุญต่างๆ ซึ่งสะท้อนถึงความสนุกสนาน ความสามัคคี และการมีส่วนร่วมของชุมชนในโอกาสพิเศษ
นางรีนู แดงเงิน หมู่ ๓