
ประเพณีแห่พ่อคุณโขน เป็นงานประจำปีที่สำคัญของชาวตำบลบ้านบ่อ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร จัดขึ้นเป็นเวลา 3 วันคือ ในวันขึ้น 12,13,14 ค่ำ เดือนหกของทุกปี ในวันงานจะมีชาวบ้านและผู้ที่ศรัทธาและเคารพนับถือพ่อคุณโขนเข้ามาร่วมงานเป็นจำนวนมาก คนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านเล่าสืบกันมาว่า ศาลพ่อคุณโขนน่าจะมีมาตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ในคราวนั้นมีคณะโขนหลวงได้เดินทางมาทางเรือโดยใช้คลองสุนัขหอนเพื่อไปยังอัมพวา สมุทรสงคราม ขณะที่ขบวนเรือผ่านตำบลบ้านบ่อ เรือเกิดอับปางมีคนเสียชีวิตมากมายตรงบริเวณนั้นเอง แต่น่าแปลกที่ศพนักแสดงโขนสองพี่น้องกลับลอยขึ้นมาเหนือน้ำ โดยศพผู้พี่กอดหัวโขนที่ใช้แสดงเป็นทศกัณฑ์ขึ้นมาด้วย ชาวบ้านจึงจัดสร้างศาลขึ้น ณ บริเวณที่พบศพท่านซึ่งเรียกว่าเป็นละแวก “บ้านบน” เรียกกันว่า “ศาลพ่อคุณโขน” ด้วยอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ของพ่อคุณโขนทำให้ชาวบ้านเลื่อมใสศรัทธามาก มีเรื่องเล่ามากมายของชาวบ้านต่อความศักดิ์สิทธิ์ของศาลพ่อคุณโขน เช่น บริเวณริมน้ำของศาลพ่อคุณโขนมีจระเข้ศักดิ์สิทธิ์ที่คอยช่วยชาวบ้าน หรือหากเรือลำใดไม่หยุดจอดสักการะที่ศาลพ่อคุณโขนเวลามีงานประจำปีเรือลำนั้นจะอับปางไม่สามารถไปต่อได้
วัน เวลา และสถานที่
ประเพณีแห่พ่อคุณโขนจัดขึ้นที่ตำบลบ้านบ่อ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร เป็นเวลา 3 วันคือ ในวันขึ้น 12,13,14 ค่ำ เดือนหกของทุกปี โดยมีการเตรียมงานเริ่มตั้งแต่วันขึ้น 10 ค่ำ และวันขึ้น 11 ค่ำ
รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
งานแห่พ่อคุณโขนในอดีตนั้นจัดเพียงสองวัน แต่ปัจจุบันจัดสามวัน คือขึ้น 12,13,14 ค่ำ เดือนหกของทุกปี แต่อย่างไรก็ดีการเตรียมงานจริงๆ เริ่มตั้งแต่วันขึ้น 10 ค่ำ โดยจะเชิญเจ้าอาวาสจากวัดต่างๆ ในอดีตเจ้าคณะจังหวัดจะมาร่วมทำพิธีเจริญพุทธมนต์เย็น ต่อมาวันขึ้น 11 ค่ำ ช่วงเช้าจัดทำบุญตักบาตรถวายภัตตาหารเช้าแด่พระภิกษุสงฆ์ ช่วงเย็นบริเวณโรงละครหน้าศาลจัดโหมโรง มีละครรำถวายมือ ซึ่งถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่อดีตที่ทางศาลจะว่าละครรำจากเพชรบุรีให้มารำในงานประจำปี
เอกลักษณ์และจุดเด่น
พ่อคุณโขนคือศพนักแสดงโขนผู้พี่ที่เสียชีวิตจากการที่เรือคณะโขนหลวงอับปางที่ตำบลบ้านบ่อในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ โดยศพของท่านลอยขึ้นมาเหนือน้ำพร้อมกอดหัวโขนที่ใช้แสดงเป็นทศกัณฑ์ ชาวบ้านจึงสร้างศาลขึ้น ณ บริเวณที่พบศพท่าน เรียกว่า “ศาลพ่อคุณโขน” นอกจากนี้ยังมี “ศาลพ่อคุณน้อย” ซึ่งเป็นศพนักแสดงโขนผู้น้องที่พบในละแวก “บ้านล่าง” พ่อคุณโขนเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวบ้านเนื่องจากมีอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์และความศักดิ์สิทธิ์ เช่น มีจระเข้ศักดิ์สิทธิ์คอยช่วยชาวบ้าน และเรือที่ไม่หยุดจอดสักการะจะอับปาง
ประเพณีแห่พ่อคุณโขน เป็นงานประจำปีที่สำคัญของชาวตำบลบ้านบ่อ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร จัดขึ้นเป็นเวลา 3 วันคือ ในวันขึ้น 12,13,14 ค่ำ เดือนหกของทุกปี ในวันงานจะมีชาวบ้านและผู้ที่ศรัทธาและเคารพนับถือพ่อคุณโขนเข้ามาร่วมงานเป็นจำนวนมาก คนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้านเล่าสืบกันมาว่า ศาลพ่อคุณโขนน่าจะมีมาตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศล้านภาลัย รัชกาลที่ 2 ในคราวนั้นมีคณะโขนหลวงได้เดินทางมาทางเรือโดยใช้คลองสุนัขหอนเพื่อไปยังอัมพวา สมุทรสงคราม ขณะที่ขบวนเรือผ่านตำบลบ้านบ่อ เรือเกิดอับปางมีคนเสียชีวิตมากมายตรงบริเวณนั้นเอง แต่น่าแปลกที่ศพนักแสดงโขนสองพี่น้องกลับลอยขึ้นมาเหนือน้ำ โดยศพผู้พี่กอดหัวโขนที่ใช้แสดงเป็นทศกัณฑ์ขึ้นมาด้วย ชาวบ้านจึงจัดสร้างศาลขึ้น ณ บริเวณที่พบศพท่านซึ่งเรียกว่าเป็นละแวก “บ้านบน” เรียกกันว่า “ศาลพ่อคุณโขน” ด้วยอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ของพ่อคุณโขนทำให้ชาวบ้านเลื่อมใสศรัทธามาก มีเรื่องเล่ามากมายของชาวบ้านต่อความศักดิ์สิทธิ์ของศาลพ่อคุณโขน เช่น บริเวณริมน้ำของศาลพ่อคุณโขนมีจระเข้ศักดิ์สิทธิ์ที่คอยช่วยชาวบ้าน หรือหากเรือลำใดไม่หยุดจอดสักการะที่ศาลพ่อคุณโขนเวลามีงานประจำปีเรือลำนั้นจะอับปางไม่สามารถไปต่อได้
วัน เวลา และสถานที่
ประเพณีแห่พ่อคุณโขนจัดขึ้นที่ตำบลบ้านบ่อ อ.เมือง จ.สมุทรสาคร เป็นเวลา 3 วันคือ ในวันขึ้น 12,13,14 ค่ำ เดือนหกของทุกปี โดยมีการเตรียมงานเริ่มตั้งแต่วันขึ้น 10 ค่ำ และวันขึ้น 11 ค่ำ
รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
งานแห่พ่อคุณโขนในอดีตนั้นจัดเพียงสองวัน แต่ปัจจุบันจัดสามวัน คือขึ้น 12,13,14 ค่ำ เดือนหกของทุกปี แต่อย่างไรก็ดีการเตรียมงานจริงๆ เริ่มตั้งแต่วันขึ้น 10 ค่ำ โดยจะเชิญเจ้าอาวาสจากวัดต่างๆ ในอดีตเจ้าคณะจังหวัดจะมาร่วมทำพิธีเจริญพุทธมนต์เย็น ต่อมาวันขึ้น 11 ค่ำ ช่วงเช้าจัดทำบุญตักบาตรถวายภัตตาหารเช้าแด่พระภิกษุสงฆ์ ช่วงเย็นบริเวณโรงละครหน้าศาลจัดโหมโรง มีละครรำถวายมือ ซึ่งถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่อดีตที่ทางศาลจะว่าละครรำจากเพชรบุรีให้มารำในงานประจำปี
เอกลักษณ์และจุดเด่น
พ่อคุณโขนคือศพนักแสดงโขนผู้พี่ที่เสียชีวิตจากการที่เรือคณะโขนหลวงอับปางที่ตำบลบ้านบ่อในสมัยต้นรัตนโกสินทร์ โดยศพของท่านลอยขึ้นมาเหนือน้ำพร้อมกอดหัวโขนที่ใช้แสดงเป็นทศกัณฑ์ ชาวบ้านจึงสร้างศาลขึ้น ณ บริเวณที่พบศพท่าน เรียกว่า “ศาลพ่อคุณโขน” นอกจากนี้ยังมี “ศาลพ่อคุณน้อย” ซึ่งเป็นศพนักแสดงโขนผู้น้องที่พบในละแวก “บ้านล่าง” พ่อคุณโขนเป็นที่เคารพศรัทธาของชาวบ้านเนื่องจากมีอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์และความศักดิ์สิทธิ์ เช่น มีจระเข้ศักดิ์สิทธิ์คอยช่วยชาวบ้าน และเรือที่ไม่หยุดจอดสักการะจะอับปาง