วัดเกาะ
ข้อมูลอัตลักษณ์ชุมชน
ชุมชนชาวมอญแห่งเกาะเกร็ด มีประวัติศาสตร์อันยาวนานกว่า 200 ปี โดยมีภูมิลำเนาเดิมจากหมู่บ้านกะมาวัก แคว้นหงสาวดี ซึ่งเป็นดินแดนแห่งอารยธรรมมอญโบราณ การอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในประเทศไทยได้นำมาซึ่งการสืบทอดวัฒนธรรมอันเป็นเอกลักษณ์และวิถีชีวิตที่ผูกพันกับสายน้ำ
ปัจจุบัน ชุมชนแห่งนี้ยังคงมุ่งมั่นในการฟื้นฟู สืบสาน และอนุรักษ์ประเพณีวัฒนธรรมของชาวมอญให้คงอยู่สืบไป ท่ามกลางกระแสสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป พวกเขายังคงรักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมไว้อย่างเข้มแข็ง ทั้งภาษา ประเพณี และภูมิปัญญาพื้นบ้าน
วัดเกาะ หรือที่รู้จักกันในนาม วัดปรมัยยิกาวาสวรวิหาร ซึ่งตั้งอยู่ ณ ใจกลางชุมชนมอญแห่งเกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นเสาหลักในการธำรงรักษาวัฒนธรรมมอญ วัดแห่งนี้มีประวัติศาสตร์ยาวนานตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย และได้รับการบูรณะครั้งใหญ่ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ซึ่งพระองค์ได้พระราชทานนามวัดใหม่ว่า “วัดปรมัยยิกาวาส”
ภายในวัดยังคงรักษาสถาปัตยกรรมและศิลปะแบบมอญไว้อย่างงดงาม รวมถึงพระพุทธรูปสำคัญและ เจดีย์เอียง หรือพระเจดีย์มุเตา อันเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นและเป็นสัญลักษณ์ของเกาะเกร็ด
เพื่อเผยแพร่วัฒนธรรมอันทรงคุณค่านี้ ชุมชนได้ร่วมกันก่อตั้ง ศูนย์ส่งเสริมวัฒนธรรมพื้นบ้านไทย-รามัญ ขึ้น ศูนย์แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้ จัดแสดงนิทรรศการเกี่ยวกับวิถีชีวิต ประเพณี และภูมิปัญญาของชาวมอญ เปิดโอกาสให้กลุ่มผู้สนใจและนักท่องเที่ยวได้เข้ามาศึกษาเยี่ยมชม สัมผัสกับเสน่ห์ของวัฒนธรรมมอญอย่างใกล้ชิด
ภูมิปัญญาชาวมอญ ที่สืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคนนั้นมีหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นหัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผาอันเลื่องชื่อ อาหารคาวหวานที่เป็นเอกลักษณ์ การแสดงพื้นบ้าน และภาษา ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามและความภาคภูมิใจของชุมชนในการรักษาอัตลักษณ์ของตนเองไว้ วัดเกาะและชุมชนมอญแห่งนี้จึงเป็นเสมือนพิพิธภัณฑ์มีชีวิตที่บอกเล่าเรื่องราวของชนชาติมอญได้อย่างสมบูรณ์แบบ
ไฮไลต์และจุดเช็คอิน
ไฮไลต์สำคัญ ของการมาเยือนวัดเกาะและชุมชนมอญแห่งเกาะเกร็ดคือการได้สัมผัสกับวัฒนธรรมที่ยังคงมีชีวิตชีวาและงดงาม
จุดเด่นที่ไม่ควรพลาด:
- เจดีย์เอียง (พระเจดีย์มุเตา): สัญลักษณ์อันโดดเด่นของวัดปรมัยยิกาวาสวรวิหาร ซึ่งเป็นเจดีย์ทรงมอญที่ตั้งอยู่ริมน้ำ มีลักษณะเอียงเล็กน้อย เป็นจุดถ่ายภาพยอดนิยม
- พระพุทธรูปปางไสยาสน์: ภายในพระวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางไสยาสน์ที่งดงามและมีพุทธศิลป์แบบมอญ
- พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านมอญ: ตั้งอยู่ภายในบริเวณวัด จัดแสดงข้าวของเครื่องใช้ ประวัติความเป็นมา และวิถีชีวิตของชาวมอญ
- หัตถกรรมเครื่องปั้นดินเผา: ชมและเลือกซื้อเครื่องปั้นดินเผาอันเป็นเอกลักษณ์ของเกาะเกร็ด ซึ่งเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาหลายร้อยปี
กิจกรรมน่าสนใจสำหรับนักท่องเที่ยว:
- เยี่ยมชมวัดปรมัยยิกาวาสวรวิหาร: กราบสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ชมสถาปัตยกรรมมอญโบราณ และเรียนรู้ประวัติศาสตร์ของวัด
- เดินเล่นตลาดชุมชนมอญ: ชิมอาหารพื้นเมืองมอญรสเลิศ เช่น ทอดมันหน่อกะลา ข้าวแช่ ขนมจีนน้ำยา และขนมหวานต่างๆ ที่หาทานได้ยาก
- เรียนรู้การทำเครื่องปั้นดินเผา: ชมสาธิตและทดลองปั้นเครื่องปั้นดินเผาด้วยตนเอง ณ หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผา
- ชมการแสดงวัฒนธรรมมอญ: หากมีโอกาส อาจได้ชมการแสดงพื้นบ้าน เช่น การรำมอญ หรือดนตรีมอญ ที่จัดขึ้นในโอกาสพิเศษ
- ล่องเรือรอบเกาะ: สัมผัสวิถีชีวิตริมน้ำและชมทัศนียภาพของเกาะเกร็ดจากมุมมองที่แตกต่าง
การเดินทางและจุดเช็คอิน:
วัดเกาะ (วัดปรมัยยิกาวาสวรวิหาร) ตั้งอยู่บน เกาะเกร็ด จังหวัดนนทบุรี การเดินทางมายังเกาะเกร็ดทำได้โดยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถสาธารณะไปยังท่าเรือปากเกร็ด จากนั้นจึงต่อเรือข้ามฟากไปยังเกาะเกร็ด ซึ่งใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที
จุดเช็คอินยอดนิยม นอกจากวัดปรมัยยิกาวาสแล้ว ยังมี หมู่บ้านเครื่องปั้นดินเผา, โรงงานขนมหวาน, และ ร้านอาหารมอญ ริมน้ำอีกหลายแห่ง การเดินทางบนเกาะเกร็ดนิยมใช้การเดินเท้าหรือเช่าจักรยาน เพื่อสัมผัสบรรยากาศชุมชนอย่างใกล้ชิดและดื่มด่ำกับเสน่ห์ของวิถีชีวิตชาวมอญ
