งานสักการะปู่ตามเหสังข์ เป็นพิธีกรรมตามความเชื่อของชาวภูไท เชื่อว่าผีปู่ตาจะช่วยปกป้องคุ้มครองให้อยู่เย็นเป็นสุข อีกทั้งการเลี้ยงผีปู่ตายังเป็นการแสดงความขอบคุณที่ผีปู่ตาช่วยดูแลชาวบ้านรวมถึงพืชผลทางการเกษตร และจัดขึ้นเพื่อทำนายความอุดมสมบูรณ์ของน้ำและฝนในการทำเกษตรกรรมด้วย

วัน เวลา และสถานที่
งานสักการะปู่ตามเหสังข์มักจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยเฉพาะในช่วงก่อนฤดูเพาะปลูกข้าว (ประมาณเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน) สถานที่จัดพิธีคือศาลปู่ตาประจำหมู่บ้าน หรือบริเวณป่าศักดิ์สิทธิ์ของชุมชน โดยเฉพาะในพื้นที่ที่มีชาวภูไทอาศัยอยู่ เช่น จังหวัดนครพนม หรือกาฬสินธุ์

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
พิธีกรรมสักการะและเลี้ยงผีปู่ตา เป็นการแสดงความเคารพและขอบคุณต่อผีปู่ตาที่ช่วยดูแลปกป้องคุ้มครองชาวบ้านและพืชผลทางการเกษตร รวมถึงเป็นโอกาสในการทำนายความอุดมสมบูรณ์ของน้ำและฝนสำหรับการเพาะปลูก

• การเตรียมเครื่องเซ่นไหว้ เช่น ไก่ต้ม เหล้า ข้าวเหนียว
• การประกอบพิธีโดยผู้นำทางจิตวิญญาณหรือผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้าน
• การทำนายปริมาณน้ำฝนและความอุดมสมบูรณ์ของพืชผลจากพิธีกรรม
• การรับประทานอาหารร่วมกันของคนในชุมชน

เอกลักษณ์และจุดเด่น
ชาวภูไท