ประเพณีทำขวัญข้าว “แม่โพสพ” ในอดีตจะใช้วัวควายไถนา นวดข้าว และลากข้าวใช้แรงคนเก็บเกี่ยว ชาวนามีความเชื่อว่า ข้าวมีแม่โพสพประจำอยู่ พิธีกรรมเกี่ยวกับข้าวมีขั้นตอนหลายพิธีด้วยกัน แต่ที่ชาวนามีความเชื่อ และสืบทอดกันมายาวนานจนถึงปัจจุบัน คือ การทำขวัญข้าว หรือทำขวัญแม่โพสพ ประเพณี ทำขวัญข้าวในปัจจุบันใกล้จะเริ่มเลือนราง จางหายไป

วัน เวลา และสถานที่
ชุมชนบ้านคลองบางซื่อ หมู่ที่ 10 ตำบลไร่ขิง อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม ได้สืบทอดประเพณทำขวัญข้าวมาตั้งแต่อดีต เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2487 จนถึงปัจจุบัน โดยจะประกอบพิธีในวันศุกร์ของเดือนยี่ของทุกปี

รูปแบบและกิจกรรมภายในงาน
วันประกอบพิธีทำขวัญแม่โพสพจะจัดตั้งปะรำพิธีที่ศาลแม่โพสพ และอัญเชิญพระคันธารราษฎร์จำลอง (ปางขอฝน) ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่ใช้ในพิธีเกี่ยวกับการเกษตรมาโดยตลอด โดยอาราธนาพระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถาธัมจักกัปปวัตนสูตร เมื่อเสร็จพิธีสงฆ์แล้วในตอนกลางคืนมีพิธีทำขวัญ เวียนเทียน บายศรีสู่ขวัญแม่โพสพ รุ่งขึ้นตอนเช้าทำบุญตักบาตร ถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์เป็นเสร็จพิธี

• จัดตั้งปะรำพิธีที่ศาลแม่โพสพ
• อัญเชิญพระคันธารราษฎร์จำลอง (ปางขอฝน)
• อาราธนาพระสงฆ์เจริญชัยมงคลคาถาธัมจักกัปปวัตนสูตร
• พิธีทำขวัญ (ตอนกลางคืน)
• เวียนเทียน
• บายศรีสู่ขวัญแม่โพสพ
• ทำบุญตักบาตร (รุ่งขึ้นตอนเช้า)
• ถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์

เอกลักษณ์และจุดเด่น
ชาวนามีความเชื่อว่า ข้าวมีแม่โพสพประจำอยู่ และมีการอัญเชิญพระคันธารราษฎร์จำลอง (ปางขอฝน) ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่ใช้ในพิธีเกี่ยวกับการเกษตรมาโดยตลอด