
โย้ยกลองเลง เป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านของชาวไทโย้ยบ้านอากาศ อำเภออากาศอำนวย จังหวัดสกลนคร ที่มีความเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิต ความเชื่อ และประเพณีบุญผะเหวดของชุมชน โดย “กลองเลง” เป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านประเภทกลองสองหน้า ทำจากไม้ประดู่ หุ้มด้วยหนังวัวหรือหนังควาย มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๕ เซนติเมตร ซึ่งชาวไทโย้ยบ้านอากาศได้นำมาใช้ตีประกอบกิจกรรมในงานบุญผะเหวดประจำปีสืบต่อกันมาตั้งแต่อดีต เดิมการโย้ยกลองเลงไม่ได้เป็นการแสดงเหมือนในปัจจุบัน แต่เป็นกิจกรรมการออกแผ่ปัจจัยก่อนวันงานบุญผะเหวด ๑ วัน โดยในช่วงเวลาประมาณ ๑๘.๐๐ น. ชาวบ้านจะรวมกลุ่มกันนำกลองเลงออกมาตี เดินไปตามบ้านเรือนต่าง ๆ รอบคุ้มวัดและพื้นที่ใกล้เคียง เพื่อรับบริจาคปัจจัย ข้าวต้ม ขนม สุรา และสาโท ก่อนนำสิ่งของที่ได้รับไปถวายวัดในวันรวมบุญ ต่อมาเมื่อถึงขบวนแห่พระเวสสันดร ชาวบ้านจะร่วมกันฟ้อนรำตามจังหวะกลองเลงอย่างสนุกสนาน จนพัฒนาเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่สะท้อนเอกลักษณ์ของชาวไทโย้ยบ้านอากาศ และเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ชุมชนร่วมกันอนุรักษ์สืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน
ประดิษฐ์ คิอินธิ บ้านเลขที่ 132 หมู่ที่ 4 ถนนอากาศพัฒนา ตำบลอากาศ อำเภออากาศอำนวย