.jpg)
เชิ้งผีหมอ เป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้านอีสานที่สะท้อนความเชื่อและวิถีชีวิตของชุมชนในแถบลุ่มแม่น้ำโขง ซึ่งมีความผูกพันกับความเชื่อเรื่องภูติ ผี วิญญาณ ผีฟ้า ผีแถน ผีปู่ย่าตายาย และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ต่าง ๆ ที่เชื่อว่ามีอำนาจคุ้มครองและดูแลผู้คนในชุมชน ชาวอีสานจึงมีการประกอบพิธีกรรมเซ่นสรวงบูชาเพื่อแสดงความเคารพและขอพรให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข การฟ้อนรำจึงถูกนำมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของพิธีกรรมเพื่อบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์และสร้างความเป็นสิริมงคล โดยการฟ้อนของชาวอีสานมีรูปแบบหลากหลายตามอิทธิพลของกลุ่มชนในแต่ละพื้นที่ เช่น อีสานใต้ได้รับอิทธิพลจากวัฒนธรรมเขมร ส่วนพื้นที่สกลนคร นครพนม และมุกดาหารมีอิทธิพลจากกลุ่มชนพื้นเมือง เช่น ผู้ไท ย้อ และโส้ ซึ่งสามารถแบ่งการฟ้อนออกเป็นการฟ้อนเพื่อบูชาและการฟ้อนเพื่อเสี่ยงทาย โดยเชิ้งผีหมอจัดอยู่ในประเภทการฟ้อนเพื่อบูชา
เชิ้งผีหมอเกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่อง “ผีหมอ” ซึ่งชาวบ้านเชื่อว่าเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือเทวดาที่สามารถลงมาสถิตในร่างมนุษย์ เพื่อช่วยเหลือรักษาอาการเจ็บป่วยและคุ้มครองผู้คนในชุมชน ประเพณีบูชาผีหมอจะจัดขึ้นเป็นประจำในช่วงเดือน ๔ ของทุกปี โดยผู้เข้าร่วมจะเตรียมเครื่องบูชา ได้แก่ พวงมาลัย ดาบ ปลาแห้ง และอุปกรณ์ต่าง ๆ พร้อมทั้งร่วมพิธีและการฟ้อนรำอย่างสนุกสนาน เครื่องแต่งกายของผู้แสดงสะท้อนเอกลักษณ์พื้นบ้านอีสาน โดยผู้หญิงสวมเสื้อคอกลมแขนกระบอก นุ่งผ้าซิ่นมัดหมี่ ใช้สไบสีแดงโพกศีรษะ ส่วนผู้ชายสวมเสื้อม่อฮ่อม นุ่งกางเกงขาก๊วย และใช้ผ้าขาวม้าคาดเอว อุปกรณ์ประกอบการแสดง ได้แก่ จานใส่ดอกไม้ เทียน ไม้ขีดไฟ ไข่ต้ม มีดดาบ ผ้าสไบ พวงมาลัย และปลาแห้ง ใช้ดนตรีพื้นเมืองอีสานประกอบการแสดง ขั้นตอนเริ่มจากผู้แสดงหญิงนำเครื่องบูชาออกมาประกอบพิธี จุดเทียน เสี่ยงไข่ และเข้าสู่ภาวะทรง จากนั้นผู้แสดงชายจะออกมาร่วมพิธี แย่งพวงมาลัย ดาบ และปลาแห้ง ก่อนจบการแสดงด้วยการออกจากภาวะทรง ซึ่งเชิ้งผีหมอถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่แสดงให้เห็นถึงความศรัทธา ภูมิปัญญา และวิถีชีวิตของชาวอีสานที่สืบทอดต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน
นายสำเริง ทรงศิริ Krulearng@gmail.com