ชุมชนยลวิถี : ชุมชนบ้านวัดตาลเหนือ

เมื่อประมาณปี พ.ศ. 2486 - 2488 พระครูวิมลคุณากรหรือหลวงพ่อโต เจ้าอาวาสวัดสระแก้ว ท่านเป็นพระที่ชาวบ้านให้ความเลื่อมใสศรัทธาและเป็นผู้มีเมตตา ในสมัยนั้น แถววัดสระแก้วยังไม่มีโรงเรียน เด็กๆ จึงไม่ได้เรียนหนังสือ หลวงพ่อโตจึงได้ก่อตั้งโรงเรียนขึ้นมาในวัด และให้เด็กๆ ที่ไม่ได้เรียนหนังสือมาเรียนที่โรงเรียนวัดสระแก้ว และเพื่อเป็นการผ่อนคลายความตึงเครียดจากการเรียน ท่านจึงสอนให้เด็กๆ เล่นลิเก จนกลายมาเป็นคณะลิเกเด็กวัดสระแก้วที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วประเทศ ซึ่งในสมัยนั้นมีกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเขาบนพื้นที่ราบสูง เผ่ากระเหรี่ยง มุ้ง และแม้ว มาศึกษาหาความรู้โ้โรงเรียนไทยรัฐวิทยา (ฉบับ ราษฎร์อุปถัมภ์) โรงเรียนวัดสระแก้ว (รุ่งโรจน์ธนะกุลอุปถัมภ์) และโรงเรียนบางเสด็จวิทยาคม ต าบลบางเสด็จ จังหวัดอ่างทอง มาอาศัยหอพักของโรงเรียน โดยเด็กและเยาชนกลุ่มชาติพันธุ์ชาวเขา ได้เข้ามามีส่วนร่วมในการท ากิจกรรมต่างๆ ด้านการส่งเสริมการท่องเที่ยวในชุมชน ซึ่งมีการจัดแสดงทางวัฒนธรรมที่สะท้อนให้เห็นวิถีชีวิตและการแต่งกายของกลุ่มชาติพันธ์ ทั้งในจังหวัดอ่างทอง และต่างจังหวัด อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะศิลปะการแสดงลิเกเด็กวัดสระแก้ว เป็นคณะลิเกเด็กที่โด่งดังและมีชื่อเสียงมากที่สุดในประเทศไทย มีการแสดงสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน มีเด็กๆ ลูกหลานชาวบ้านที่ไม่มีโอกาสได้เรียนหนังสือ มาอาศัยอยู่กับหลวงพ่อเจ้าอาวาสและก็ให้วิชาความรู้ เลี้ยงดูจนเติบโต มีอาชีพพเลี้ยงตนเองและครอบครัวได้คณะลิเกเด็กวัดสระแก้วได้สร้างนักแสดงลิเกที่มีชื่อเสียงหลายคนในวงการบันเทิงของไทยและไชยา มิตรชัย เป็นหนึ่งในผู้ที่ประสบความส าเร็จอย่างสูงในเส้นทางนี้ความส าเร็จในวงการบันเทิงนอกจากบทบาทในคณะลิเกเด็กวัดสระแก้วแล้ว ไชยา มิตรชัย ยังมีผลงานมากมายในวงการบันเทิง ทั้งการแสดงลิเก การร้องเพลง และการแสดงภาพยนตร์และโทรทัศน์เขามีชื่อเสียงและเป็นที่รู้จักในวงกว้าง และได้รับการยอมรับในความสามารถและความมุ่งมั่นในการท างาน การสืบทอดศิลปะลิเก ไชยา มิตรชัย ไม่เพียงแต่เป็นนักแสดงลิเกที่มีชื่อเสียง แต่เขายังมีบทบาทส าคัญในการสืบทอดศิลปะการแสดงลิเกให้กับคนรุ่นหลัง เขาได้ถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ให้กับเยาวชนที่สนใจ และเป็นแรงบันดาลใจให้กับผู้ที่ต้องการเรียนรู้และสืบทอดศิลปะการแสดงพื้นบ้านของไทย ต่อไป
ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ เป็นผลิตภัณฑ์ที่เป็นอัตลักษณ์ของของชุมชนบ้านวัดตาลเหนือต าบลบ างเสด็จ อ าเภอป่าโมก จังหวัดอ่ างทอง มีชื่อเสียงและเป็นหนึ่งเดียวของประเทศไทย เป็นโครงการที่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงมีพระราชด าริให้จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๙ สืบเนื่องมาจากจังหวัดอ่างทอง เป็นจังหวัดที่ประสบปัญหาอุทกภัยเป็นระยะเวลายาวนาน สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง จึงหาอาชีพเสริมให้ประชาชนต าบลบางเสด็จ ก่อเกิดเป็น “ศูนย์ตุ๊กตาชาววังในพระบรมราชินยานุเคราะห์” ซึ่งจัดตั้งขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาอุทกภัยในพื้นที่บางเสด็จ อ าเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง มีการน าวัตถุดิบ คือ ดินเหนียวตามท้องทุ่งท้องนา มาปั้นเป็นตุ๊กตาชาววังในรูปแบบต่างๆ ในทันสมัยและเป็นที่รู้จักของนักท่องเที่ยวมากยิ่งขึ้นปัจจุบันตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ ไ ได้รับการส่งชื่อเพื่อขอขึ้นทะเบียนจากกระทรวงพาณิชย์ ให้ตุ๊กตาชาววังบ้านบางเสด็จ เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์(GI)ของพื้นที่ต าบลบางเสด็จ เนื่องจากน าทุนทางวัฒนธรรม (ดินเหนียว) มาสร้างประโยชน์ก่อเกิดรายได้แก่คนในชุมชน ซึ่งสามารถท าให้ชชุมชนมีรายได้อย่างต่อเนื่องและยั่งงยืน